Мільёны за жыццё. Даведаліся, колькі вярбоўшчыкі прапануюць за ўдзел у вайне

З’ехаць з Беларусі на вайну Расіі супраць Украіны прасцей, чым купіць пуцёўку ў санаторый. Дастаткова ўвесці ў Google запыт “служба на СВА, беларус” — і на вас абрынецца лавіна прапаноў.

Рэклама агрэсіўна прасоўваецца не толькі ў пошукавых сістэмах, але і ў сацыяльных сетках — “УКантакце” і “Аднакласнікі”, — абяцаючы поўнае суправаджэнне і неймаверныя сумы.

Журналіст Еўрарадыё пад выглядам матываванага грамадзяніна Беларусі з вопытам тэрміновай службы ў артылерыі паразмаўляў з расійскімі вярбоўшчыкамі, каб зразумець, як працуе гэты канвеер на пятым годзе вайны.

Залатыя горы ў расійскіх рублях

Галоўны козыр вярбоўшчыкаў — грошы. Сумы вар’іруюцца ў залежнасці ад расійскага рэгіёна, да якога будзе прыпісаны добраахвотнік.

Адны з самых высокіх выплат сёння прапануюць у Маскве. Аднаразовая выплата там складае 2,3 млн расійскіх рублёў (83 030 беларускіх рублёў).

Акрамя гэтага, кантрактнікам абяцаюць штомесячнае грашовае забеспячэнне ад 210 тыс. рублёў (7 581 беларускі рубель), а таксама дадатковую надбаўку ад мэрыі Масквы ў памеры 50 тыс. рублёў (1 805 беларускіх рублёў) на месяц.

У выніку сукупны даход за год службы, паводле заяў вярбоўшчыкаў, павінен скласці не менш за 5,42 млн рублёў (195 662 беларускія рублі).

У Смаленску ўмовы падобныя.

У залежнасці ад канкрэтнай прапановы памер аднаразовай выплаты вагаецца ад 1,5 млн да 2,4 млн рублёў (ад 54 150 да 86 640 беларускіх рублёў). Штомесячнае грашовае забеспячэнне пры гэтым застаецца на ўзроўні ад 210 тыс. рублёў (7 581 беларускі рубель).

Асаблівую ўвагу прыцягвае прапанова з Уладзіміра.

Адзін з куратараў паведаміў пра выплату ў памеры 3 млн рублёў (108 300 беларускіх рублёў), назваўшы яе рэкорднай сярод агучаных варыянтаў. Паводле яго слоў, дадатковай перавагай рэгіёна з’яўляецца паскораная працэдура афармлення: дакументы можна зрабіць усяго за тры–чатыры дні, прычым для гэтага патрабуецца толькі пашпарт.

Яшчэ больш высокія сумы прапануюць у Санкт-Пецярбургу.

Для грамадзян краін СНД памер аднаразовых выплат, паводле слоў рэкруцёраў, дасягае 3,2–3,4 млн расійскіх рублёў (115 520–122 740 беларускіх рублёў). Разам з тым патэнцыйных кандыдатаў папярэджваюць, што пасля афармлення ў гэтым рэгіёне вайскоўцаў накіроўваюць пераважна ў штурмавыя падраздзяленні.

Акрамя асноўных выплат прадугледжаны і дадатковыя сацыяльныя меры падтрымкі. Так, кантрактнікам абяцаюць надбаўку ў памеры 19 тыс. расійскіх рублёў (686 беларускіх рублёў) на кожнае непаўналетняе дзіця.

Беларускі пашпарт, рызыка — крымінальная справа

Усе апытаныя рэкруцёры сцвярджаюць, што наяўнасць толькі беларускага грамадзянства не выступае перашкодай для падпісання кантракта. Паводле іх слоў, расійскі пашпарт з’яўляецца пажаданым, аднак неабавязковым на этапе афармлення.

Больш за тое, патэнцыйным кандыдатам абяцаюць атрыманне грамадзянства Расіі па спрошчанай працэдуры. Літаральна ў тэрмін ад двух тыдняў да трох месяцаў пасля заключэння кантракта.

Ацэнкі прававых наступстваў такой службы для грамадзян Беларусі сярод куратараў істотна адрозніваюцца. Адны суразмоўцы запэўніваюць, што ніякіх фармальных забарон з боку беларускіх улад не існуе, і спасылаюцца на нейкія міждзяржаўныя пагадненні.

Іншыя выказваюцца больш асцярожна. Так, адзін з куратараў, які прадставіўся Аркадзем Наборнавым, папярэдзіў, што падпісанне кантракта з расійскім бокам можа быць расцэнена беларускім заканадаўствам як наёмніцтва.

Паводле яго слоў, у такім выпадку вяртанне ў Беларусь можа быць звязана з рызыкай крымінальнага пераследу. Адзіным спосабам пазбегнуць такіх наступстваў ён назваў адмову ад беларускага грамадзянства на карысць расійскага.

Сістэма вярбоўкі, як вынікае з размоў з рэкруцёрамі, арганізавана па выразна адпрацаванай схеме. Кандыдатам абяцаюць поўнае суправаджэнне на ўсіх этапах афармлення.

У прыватнасці, выдаткі на праезд да пунктаў збору ў Смаленску, Маскве або Уладзіміры бяруць на сябе арганізатары. Па прыбыцці добраахвотнікаў сустракаюць куратары, якія суправаджаюць іх падчас далейшага афармлення.

Перад адпраўкай у зону баявых дзеянняў прадугледжана праходжанне падрыхтоўкі ў навучальных падраздзяленнях. Працягласць навучання можа складаць ад двух тыдняў да двух месяцаў.

Канкрэтныя месцы дыслакацыі навучальных цэнтраў рэкруцёры не называюць, тлумачачы гэта патрабаваннямі бяспекі. Таксама перад паездкай куратары просяць даслаць копію пашпарта для праверкі па базе ФСБ.

Асобная ўвага надаецца пытанням экіпіроўкі. Кандыдатам рэкамендуюць браць з сабой толькі прадметы першай неабходнасці — сродкі асабістай гігіены і мінімальны запас адзення.

Паводле слоў куратараў, пасля атрымання вайсковай формы цывільныя рэчы нярэдка ўтылізуюцца. Поўным камплектам абмундзіравання вайскоўцаў забяспечвае Міністэрства абароны Расіі.

Сур’ёзныя патрабаванні прад’яўляюцца і да стану здароўя. Кандыдаты праходзяць праверку на наяўнасць ВІЧ-інфекцыі, гепатытаў, сіфілісу і сухотаў. Акрамя таго, абавязковай умовай з’яўляецца адсутнасць уліку ў наркалагічных і псіханеўралагічных дыспансерах.

Для заключэння кантракта грамадзяніну Беларусі, як сцвярджаюць рэкруцёры, дастаткова мець пры сабе арыгінал пашпарта. Усе астатнія дакументы, неабходныя для афармлення ў Расіі, прымаючы бок абяцае аформіць самастойна на працягу аднаго-двух дзён.

Як выказаўся адзін з вярбоўшчыкаў, “галоўнае — ваша жаданне, астатняе мы бяром на сябе”.

Што кажа закон Беларусі, “дзе часам не да законаў”

Згодна з беларускім заканадаўствам (артыкулы 133 і 361-3 Крымінальнага кодэкса), удзел у ваенных дзеяннях на тэрыторыі іншых краін за ўзнагароджанне або па ідэалагічных матывах з’яўляецца крымінальным злачынствам, за якое можна атрымаць да сямі гадоў пазбаўлення волі.

На практыцы беларускія ўлады прымяняюць гэтыя нормы выбарачна, пераследуючы пераважна тых, хто ваюе на баку Украіны, і заплюшчваючы вочы на наймітаў у расійскіх структурах.

Паводле слоў Яраслава Чарнагора, пасла Украіны па асаблівых даручэннях па пытаннях дэмакратычных трансфармацый, на баку Расіі ваюе каля 3 тысяч беларусаў — і гэтая лічба пастаянна расце.

Еўрарадыё не можа ні пацвердзіць, ні абвергнуць гэтыя звесткі ва ўмовах вайны.