У Беларусі зафіксавалі рост пераследаў ЛГБТК+ людзей у першай палове 2026 года

Праваабарончая арганізацыя TG House апублікавала агляд становішча ЛГБТК+ супольнасці ў Беларусі за перыяд з студзеня па чэрвень 2026 года. У дакуменце адзначаецца ўзмацненне рэпрэсіўных мер, прыняцце новага антыЛГБТК+ закону і рост колькасці выпадкаў перасле давання.

Закон Рэспублікі Беларусь № 138-З ад 15 красавіка 2026 года ўвёў у Кодэкс аб адміністрацыйных правапарушэннях артыкул 19.16, які ўстанаўлівае адказнасць за распаўсюджванне інфармацыі аб "прывабнасці" гомасексуальных адносін, змены полу, бяздзетнасці або дапушчальнасці педафіліі. Дакумент быў прыняты Палатай прадстаўнікоў 13 сакавіка, адобраны Саветам Рэспублікі 2 красавіка, падпісаны Аляксандрам Лукашэнкам 15 красавіка і ўступіў у сілу 19 чэрвеня 2026 года.

Паводле артыкула, фізічным асобам пагражае штраф да 20 базавых велічынь, індывідуальным прадпрымальнікам — да 100, юрыдычным асобам — ад 100 да 150 базавых велічынь. Калі з інфармацыяй азнаёміўся непаўналетні, санкцыі ўзмацняюцца: для фізічных асоб прадугледжаны штраф ад 20 да 30 базавых велічынь, грамадскія работы або адміністрацыйны арышт.

Паводле дадзеных TG House, пачынаючы з красавіка 2026 года зафіксавана значнае павелічэнне выпадкаў індывідуальнага перасле давання ЛГБТК+ людзей. Усяго ў першай палове года арганізацыя задакументавала 20 выпадкаў ціску з боку праваахоўных органаў. Гэта адвольныя затрыманні, праверкі тэлефонаў, допыты і ператрусы ў родзічаў актывістаў, якія з'ехалі.

Арганізацыі "ІншыЯ" і "Спадчына" прызнаны ў Беларусі "экстрэмісцкімі фарміраваннямі". Удзел у іх дзейнасці можа цягнуць крымінальную адказнасць паводле артыкула 361 Крымінальнага кодэкса, які прадугледжвае да сямі гадоў пазбаўлення волі. У 2026 годзе ў спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў таксама ўключаны Instagram-старонкі праекта Prismatica Belarus і актывісткі Jane.

Паводле дадзеных TG House, першае ў 2026 годзе пасяджэнне дзяржаўнай камісіі па юрыдычным прызнанні гендарнай ідэнтычнасці адбылося 10 чэрвеня. У ім удзельнічалі каля 35 чалавек, станоўчыя рашэнні прыняты прыкладна ў 45% выпадкаў. Усе шэсць заяўнікоў на медыцынскі пераход атрымалі адабрэнне, тады як з 29 заяўнікоў на юрыдычнае прызнанне гендарнай ідэнтычнасці яго атрымалі толькі 10.

Нагадаем, аналагічныя абмежавальныя меры ў дачыненні да ЛГБТК+ супольнасці раней былі прыняты ў Расіі.