Штрафы замест размоў. Як новыя праўкі ў закон аб правапарушэннях зменяць жыццё беларусаў

У канцы чэрвеня ўлады апублікавалі праект “Аб змяненні Закона па пытаннях прафілактыкі правапарушэнняў”, які ўжо ўхвалілі парламентарыі.

Еўрарадыё прааналізавала дакумент і распавядае, якія негатыўныя змены ён нясе беларусам і як адаб'ецца на жыцці грамадзян.

Кантроль над былымі парушальнікамі істотна вырасце

Новы законапраект істотна пашырае механізмы дзяржаўнага кантролю над грамадзянамі. 

Ён прадугледжвае значнае пашырэнне кола людзей, якіх могуць паставіць на прафілактычны ўлік. Цяпер у гэтыя спісы могуць трапляць асобы, вызваленыя з лячэбнага працоўнага прафілакторыя (ЛПП), людзі, асуджаныя да штрафу, а таксама тыя, хто двойчы на працягу года быў прыцягнуты да адказнасці за хатні гвалт. 

Акрамя таго, за невыкананне патрабаванняў прафілактычнага ўліку, напрыклад, за ўхіленне ад працаўладкавання або лячэння ад алкагольнай залежнасці, замест прафілактычных гутарак могуць прымяняцца штраф або адміністрацыйны арышт. 

Для людзей, якія знаходзяцца на такім уліку, таксама стане абавязковым наведванне службы занятасці. Пры гэтым зняцца з уліку можна будзе не раней чым праз паўгода. 

І толькі пры выкананні адразу некалькіх умоў: наяўнасці пастаяннай працы, праходжання карэкцыйнай праграмы, адсутнасці новых выпадкаў гвалту і згоды пацярпелага. 

“Штрафы маюць асаблівасць назапашвацца”

Праваабаронцы сыходзяцца ў меркаванні, што новыя нормы стануць дадатковым інструментам рэпрэсій з боку ўлад у дачыненні да беларусаў, асуджаных па палітычных артыкулах.

Леанід Судаленка, праваабаронца і былы палітвязень, лічыць, што галоўная сутнасць змяненняў — гэта замена прафілактычных гутарак рэальнымі фінансавымі спагнаннямі, што асабліва ўдарыць па былых палітвязнях

“Калі раней сілавікі маглі з ранку да вечара расказваць пра тое, што вы няправільны лад жыцця ведзяце, то зараз з'яўляецца штраф. Гэта жыццё несалодкае будзе — штрафы маюць асаблівасць назапашвацца, і потым за табой будуць бегаць судовыя прыставы, апісваць маёмасць”, — кажа суразмоўца. 

Юрыстка праваабарончага цэнтра “Вясна” Святлана Галаўнёва звяртае ўвагу на новыя патрабаванні па працаўладкаванні, якія раней не мелі пад сабой заканадаўчай базы.

Яна зазначае, што ўводзіцца абавязак яўкі ў службу занятасці.

“Гэта падобна на гісторыі з выклікамі ў службы занятасці, калі пагражалі адміністрацыйнай адказнасцю, але па законе абавязальніцтва яўкі не было”.

Прадстаўніца Disidentby Марына Касінерава лічыць, што ўвядзенне тэрміна “прафілактычны ўлік” дазваляе кантраляваць значна шырэйшае кола людзей, нават тых, хто не меў крымінальных артыкулаў.

“Беларуская дзяржава праз заканадаўства толькі юрыдычна фіксуе тое, што ўжо адбываецца. Зараз пад такі нагляд можа трапіць любы чалавек, што дае ўладам шырэйшую і больш зручную падставу прыцягваць да адказнасці больш людзей”, — кажа праваабаронца.