У Беларусі перасталі саджаць за “экстрэмісцкія” падпіскі? Запыталі праваабаронцаў

Шэраг праваабаронцаў не пацвердзілі Еўрарадыё, што беларускія сілавікі перасталі саджаць на суткі грамадзян, у тэлефонах якіх пры праверцы на мяжы адшукалі “экстрэмісцкія” падпіскі.

Пра змены ў рэпрэсіўнай практыцы сілавікоў 11 ліпеня паведаміла “Наша Ніва” са спасылкай на некалькі вядомых ім выпадкаў. Паводле выдання, у людзей падчас агляду мабільных тэлефонаў знаходзілі выпадкова пакінутыя падпіскі на незалежныя медыя або акаўнты палітычных актывістаў, прызнаныя ўладамі “экстрэмісцкімі”, і пасля гэтага іх дастаўлялі ў РУУС, дзе абмяжоўваліся вынясеннем афіцыйнага папярэджання. Нібыта падыход змяніўся два месяцы таму. 

Раней за такія падпіскі людзей затрымлівалі на суткі альбо маглі нават завесці крымінальную справу. 

“Такіх фактаў у нас няма”

Запытаныя Еўрарадыё праваабаронцы не змаглі пацвердзіць агучаныя звесткі.

Юрыст праваабарончага цэнтра “Вясна” Павел Сапелка адмовіўся каментаваць навіну, падкрэсліўшы, што нічога пра гэта не ведае.

Праваабаронца і былы палітвязень Леанід Судаленка прызнаўся, што яго згаданая навіна здзівіла.

“Сказаць няма чаго, <...> бо такіх фактаў у нас няма. Будзем лічыць, што “Наша Ніва” напісала пра выключэнне [з агульнай практыкі. — Еўрарадыё]”, — паразважаў суразмоўца.

На недастатковасць інфармацыі, каб рабіць высновы, спаслалася праваабаронца і прадстаўніца ініцыятывы dissidentby Марына Касінерава. 

“Не магу сцвярджаць, гэта разавыя выпадкі або сістэматычныя. Нават калі сістэматычныя, гэта будзе мала пра што сведчыць, бо сітуацыю з прававым кліматам трэба разглядаць у комплексе. 

То-бок, можа, не будуць даваць штрафы або суткі, а адразу ўзбуджаць справу, або проста ўсталёўваць на тэлефоны розныя прыкладанні для адсочвання паездак, або вербаваць яшчэ больш будуць праз гэта. Таму не магу пакуль сказаць нічога”, — адзначыла Касінерава.  

Юрыст і намеснік старшыні Беларускай асацыяцыі журналістаў (БАЖ) Алег Агееў заклікаў не давяраць агучанай інфармацыі.

“Нават калі хтосьці з дзяржаўных структур яе распаўсюджвае, гэта можа быць звычайным падманам. Таму я б не спяшаўся прымаць рашэнне аб вяртанні ў Беларусь і перасячэнне мяжы”.

Суразмоўца дадаў, што ў іх таксама няма такой інфармацыі, і скептычна паставіўся да таго, што рэпрэсіўныя практыкі нібы згортваюць.

“Калі глядзець на магчымасць ажыццяўляць рэпрэсіі, то яна захоўваецца да гэтага часу. Заканадаўства не змянілася, і ўсе прававыя нормы, якія дзейнічалі ў перыяд масавых затрыманняў, захоўваюцца да гэтага часу. Больш за тое, нават пагаршэнне, якое адбылося, ніхто не скасаваў.

Таму цяпер сапраўды трэба збіраць інфармацыю, ажыццяўляць маніторынг, маніторыць сацыяльныя сеткі людзей, якія перасякаюць мяжу, трапляюць пад гэтыя дагляды на пашпартным кантролі, і пільна сачыць за сітуацыяй”, — лічыць Агееў.

Да праходжання мяжы юрыст раіць па-ранейшаму рыхтавацца загадзя і выдаляць небяспечныя падпіскі і лайкі. І заклікае выконваць усе правілы лічбавай бяспекі пры перасячэнні беларускай мяжы.