"Хіба хлусіць — гэта згодна з Евангеллем?" Меркаванне гісторыка пра пастара Грэма

17/05/2026 - 23:31

Аншлаг на форуме / t.me/hopefest_minsk

У Мінску завяршыўся двухдзённы маштабны пратэстанцкі форум "Фестываль надзеі", зоркай якога стаў прапаведнік з ЗША Франклін Грэм. Блізкі сябар Дональда Трампа даў інтэрв’ю беларускаму тэлебачанню. Тое, што ён там нагаварыў, выклікала не меншую хвалю абмеркаванняў у сацсетках беларусаў, чым яго заклік на форуме маліцца за Лукашэнку і Пуціна.

Гісторык Аляксандр Пашкевіч сцвярджае, што "інтэрв’ю Франкліна Грэма лукашэнкаўскім прапагандыстам, на маю думку, яшчэ раз паказала, што любая царква можа сапраўды грунтавацца на каштоўнасцях толькі да таго часу, пакуль яна не знаходзіцца ў фаворы".

Сваімі думкамі ён падзяліўся ў сябе ў Facebook.

Еўрарадыё прыводзіць яго з некаторымі скарачэннямі.

"Калі ж царква, як кажуць, “набірае тлушч”, прыцягвае грошы і ўплыў, змыкаецца з уладай, а яшчэ, што самае страшнае, абвяшчаецца дзяржаўнай і ставіцца ў аснову ўсяго, — тады яна пачынае дэградаваць, а яе вярхушка ператвараецца ў нейкае падабенства чыноўнікаў па ідэалагічнай лініі. Для якіх сапраўднае значэнне мае ўжо не вера як такая, а тыя выгоды, якія яна прыносіць.

У Беларусі евангельскія хрысціяне ніколі нікім не фаварызаваліся. Хоць пасля краху камунізму зусім ужо татальнага і сістэмнага іх пераследу не было, улады заўсёды ставіліся да іх падазрона і халаднавата — цярпелі, але не любілі і нярэдка нават ставілі палкі ў колы.

Таму і ў тых колах, відаць, усякае бывае (людзі ёсць людзі), але ў асноўным туды ўсё ж ішлі і ідуць не дзеля галачкі.

Таму гэтая канфесія ў нас найбольш адпавядае таму, што ўкладаецца ў паняцце “жывая вера” — калі агульная колькасць вернікаў фармальна нібыта меншая, чым у “традыцыйных канфесій”, але спісачная колькасць у асноўным адпавядае рэальнай. Ну і паводле нейкіх хрысціянскіх прынцыпаў, насуперак навакольнаму свету, большасць вернікаў усё ж стараюцца жыць. Не цяплічныя ўмовы прымушаюць быць у тонусе.

Франклін Грэм жа прыехаў у Мінск з калыскі і цытадэлі гэтага кірунку хрысціянства, дзе агульныя ўмовы і сітуацыя значна адрозніваюцца. Мяркуючы па тых цытатах, якія з’явіліся ў прэсе, там евангельскае хрысціянства — ужо не толькі пра веру, але і пра грошы і ўладу. З усімі наступствамі, што з гэтага вынікаюць. Таму вядомы пастар і выказваецца так, як мы прывыклі чуць ад функцыянераў Рускай праваслаўнай царквы, але не ад евангельскіх прапаведнікаў. Вось, напрыклад, пра Лукашэнку (цытую паводле БелТА):

“Ён мне вельмі спадабаўся. Ён моцна нагадвае мне нашага Прэзідэнта, Прэзідэнта Трампа. Я лічу яго прамым чалавекам. Я думаю, што ён шчыры ў сваіх меркаваннях і не баіцца быць адкрытым. Ён мне вельмі спадабаўся. Я веру, што ён можа стаць сябрам Прэзідэнту Трампу”.

Цытата проста ўражвае глыбокім цынізмам. Бо Франклін Грэм ніяк не мог не ведаць, што Лукашэнка — бязлітасны і бяздушны тыран, які не толькі сфальсіфікаваў выбары, але і пасля гэтага сілай задушыў мірнае народнае паўстанне, арганізаваў у сваёй краіне самыя маштабныя рэпрэсіі ў Еўропе пасля смерці Сталіна, якія да таго ж не спыняюцца ні на адзін дзень ужо амаль шэсць гадоў.

Што лукашэнкаўскія турмы — сапраўдныя катавальні, з якіх выходзяць шкілетамі, а пасля гэтага зняволеных вязуць да мяжы з мяшкамі на галаве і выкідваюць з краіны без дакументаў. І гэтак далей і да таго падобнае — усіх грахоў Лукашэнкі і яго рэжыму, як кажуць, на валоўняй скуры не пералічыць. Сябар Грэма Джон Коўл, які і выцягнуў яго ў Беларусь, ведае пра гэта не толькі з прэсы.

Але Франклін Грэм тым не менш публічна расхвальвае не толькі самога Лукашэнку, але і яго сістэму кіравання, якая нібыта прывяла краіну да росквіту. Нягледзячы на тое, што ў Беларусі цяпер такая сітуацыя, што, як пісаў паэт, “прыціх наш край: ад размоў аскоміна… Прыціх наш край: маўчаць, усе маўчаць. Свабодай карыстаюцца стукачы, каб тых, хто мысліць, у астрог саджаць”.

То-бок чалавеку, які паводле ідэі глыбока веруючы, нібыта сапраўднаму хрысціяніну, у XXI стагоддзі імпануе амаль непрыхаваная тыранія, рэжым, у аснове якога ляжыць сістэматычны здзек з тысяч ні ў чым не вінаватых людзей, сярод якіх нямала і актыўных вернікаў? Калі так, то тады — ну яго да д’ябла такое хрысціянства.

Калі ж Франклін Грэм казаў усё гэта няшчыра, тады таксама ўзнікае пытанне — што гэта за гуру евангельскага хрысціянства такі, які сеў перад камерамі і свядома нагаварыў суцэльнай хлусні? Дагаварыўшыся нават да таго, што паставіў Лукашэнку ў заслугу аднаўленне Мінска пасля Другой сусветнай вайны? Хіба хлусіць — гэта паводле Евангелля? Здаецца, менавіта ў Евангеллі бацькам хлусні называецца Сатана?

Карацей, не ведаю, як для каго, але для мяне Франклін Грэм такімі сваімі паводзінамі і выказваннямі паставіў сур’ёзную пляму на евангельскім хрысціянстве, прынамсі амерыканскага ўзору. І не асабліва важна, што ён там прапаведаваў на “Чыжоўка-Арэне”, акрамя малітваў за Лукашэнку і Пуціна. Цалкам веру, што і добра прапаведаваў, і правільна ўсё казаў.

Але большасць папоў з Рускай праваслаўнай царквы з добра падвешанымі языкамі таксама ўмеюць гладка гаварыць на публіцы пра Бога, духоўнасць і традыцыйныя каштоўнасці — вось толькі самі ў адпаведнасці з усімі гэтымі прынцыпамі не жывуць і публічна падтрымліваюць рознае людаедства.

Так і Франклін Грэм выглядае хутчэй цынічным дзялком, чым духоўнікам. І нядзіўна, што яны ў адной запрэжцы з Дональдам Трампам — адзін аднаго варты".