Палітолаг пра пагрозы Пашыняну: Лукашэнка цяпер працуе на дзвюх працах

7 чэрвеня ў Арменіі пройдуць парламенцкія выбары. І прэм’ер-міністр краіны Нікол Пашынян актыўна да іх рыхтуецца — вынікі гэтага мерапрыемства вызначаць, якім курсам краіна будзе рухацца ў бліжэйшыя дзесяцігоддзі.

Паводле апытанняў, курс ужо выглядае відавочным — еўраінтэграцыя. Гэты шлях Арменіі падтрымлівае і сябар Лукашэнкі, прэзідэнт Трамп. Але самому Лукашэнку, як і Пуціну (вось дзіва!), такі паварот краіны не даспадобы. І апошнімі днямі яны пагражаюць Ерэвану ўкраінскім сцэнаром.

Як да гэтых пагроз ставяцца армяне і чаму сядзець на двух крэслах цяпер — гэта найлепшае рашэнне для ўлад Арменіі? Пра гэта мы спыталі ў палітолага Арэга Качыняна.

Рэчы, якія Расія агучвае праз Лукашэнку

Як пагрозы Лукашэнкі і Пуціна ўспрымаюцца ў Арменіі? Ці на фоне падрыхтоўкі да выбараў на іх увогуле не звяртаюць увагі?

Арэг Качынян: У Арменіі гэтыя пагрозы ўспрымаюцца наступным чынам: кіраўнік Беларусі цяпер працуе на дзвюх працах: адна — прэзідэнт Беларусі, другая — неафіцыйны прэс-сакратар прэзідэнта Расіі. Гэтыя пагрозы не ўспрымаюцца як зробленыя ад імя Беларусі — іх успрымаюць як агучаныя ад імя Расіі. Гэта значыць, ёсць рэчы, якія Расія не хоча ці не жадае казаць Арменіі ад свайго ўласнага імя, ад першай асобы, калі можна так сказаць. І таму яна агучвае іх праз Лукашэнку.

Пагрозы паўтарэння лёсу Украіны ў выпадку, калі Арменія абярэ еўрапейскі курс, — гэта сапраўды, як лічыць Лукашэнка, балючая тэма для армян сёння?

Арэг Качынян: Па-першае, Арменія не мае агульнай мяжы з Расіяй — і гэта вельмі важны фактар. Па-другое, я б сказаў, што рыторыка, якую мы чуем апошнія некалькі дзён, усё ж найперш звязана з выбарамі. Асноўная мэта гэтага нагнятання напружанасці і гучных заяў — паўплываць на тое, як людзі будуць галасаваць 7 чэрвеня.

Да апошняга часу Расія сама гэтага не рабіла, бо за яе гэта рабілі мясцовыя проксі. Усе заявы, якія цяпер гучаць ад расійскіх уладных структур, мы раней ужо чулі ад прарасійскіх проксі ў Арменіі. Але апошняе сацыялагічнае апытанне паказала, што Пашынян набірае каля 65% галасоў, і для Расіі гэта катастрафічны сцэнарый. Таму цяпер яна проста павысіла стаўкі і сама ўключылася ў армянскую выбарчую кампанію. Менавіта з гэтым звязаны ўсе заявы пра Украіну, а таксама ўсе гэтыя дзеянні: гандлёвыя войны супраць Арменіі, каньяк, віно, мінеральная вада, садавіна, гародніна і зеляніна — вось усё гэта, што было забаронена, звязана з выбарамі. Гэта спроба паўплываць на выбар грамадзян, каб яны галасавалі не за Пашыняна, а супраць яго і на карысць прарасійскіх сіл.

Ці будзе гэта мець эфект? Думаю, наўрад ці. Па-першае, гандлёвыя войны, якія Расія вяла ў іншых краінах, найчасцей давалі адваротны вынік. Па-другое, на мой погляд, расійскія ўлады пачалі дзейнічаць занадта позна, і звычайныя людзі проста не паспеюць адчуць наступствы гэтых крокаў да дня галасавання.

Хатняе заданне

Як змяніліся настроі ў армянскім грамадстве за апошнія два гады — з таго часу, калі Пашынян заявіў пра магчымы выхад Арменіі з АДКБ?

Арэг Качынян: Паводле апошніх апытанняў, каля 70% насельніцтва Арменіі падтрымлівае курс на еўраінтэграцыю. Разам з тым застаецца праблема эканамічнай і энергетычнай залежнасці краіны ад Расіі. Менавіта над вырашэннем гэтай праблемы цяпер і трэба працаваць. Пазіцыя Расіі заключаецца ў тым, каб не даць гэтай “хатняй працы” адбыцца і прымусіць Арменію зрабіць выбар (паміж знаходжаннем у ЕАЭС і членствам у Еўрапейскім саюзе — рэд.) як мага раней, пажадана ўжо цяпер.

Пазіцыя ж Арменіі супрацьлеглая: зрабіць так, каб неабходнасць такога выбару ўзнікла як мага пазней. Іншымі словамі, Арменія хоча атрымаць час і магчымасць для выканання свайго хатняга задання — інтэграцыі энергетычнай сістэмы і эканомікі ў еўрапейскую прастору. Каб армянская прадукцыя адпавядала еўрапейскім стандартам. Усё гэта патрабуе часу.

Урад Арменіі заяўляе, што пакуль краіна не плануе выходзіць з ЕАЭС. Яна працягвае ўдзел у яго дзейнасці і захоўвае прыхільнасць прынцыпам і нормам Еўразійскага эканамічнага саюза.

Хуткая разрадка

Як вам здаецца, цяперашняе знаходжанне Арменіі ў ЕАЭС будзе суправаджацца нейкімі палкамі ў колы з боку Пуціна і яго саюзнікаў?

Арэг Качынян: Вядома, я не выключаю такога сцэнарыя. Але не думаю, што гэта будзе той самы тэмп і той самы накаўт, які мы назіраем цяпер. Адразу пасля выбараў, 8 чэрвеня, мы з вамі ўбачым пэўную разрадку сітуацыі.

Як яна можа выглядаць?

Калі вы ўважліва паглядзіце, то ўсе абмежаванні, якія да гэтага моманту ўвяла Расія, маюць фітасанітарны характар. Гэта значыць, што няма ніводнага выпадку, калі б Расія вяла гандлёвыя войны або ўводзіла абмежаванні на падставе палітычных рашэнняў. Усе яны маюць фітасанітарны характар. Над кожным такім выпадкам цяпер сумесна працуюць адпаведныя структуры Арменіі і Расіі. І, на мой погляд, ужо да 8–9 чэрвеня па ўсіх гэтых пытаннях будзе складзены пратакол аб тым, што ўсе фітасанітарныя нормы адпавядаюць патрабаванаму ўзроўню, і экспарт зноў будзе адкрыты.

Як у Арменіі ставяцца да таго, што краіна ператварылася ў арэну геапалітычнага саперніцтва Расіі і Захаду? Наколькі гэта было чакана? І хто пераможа?

Арэг Качынян: Гэта было чакана. Але ставяцца да гэтага пераважна негатыўна, бо лічыцца, што ніводная краіна, дзе такое адбывалася, сама па сабе не выйграла ад гэтага, а толькі страціла. І, увогуле, усе хацелі б, каб выбары ў Арменіі не насілі такога геапалітычнага характару.

Апошняе сацыялагічнае апытанне, праведзенае тры дні таму, паказвае, што ў партыі Пашыняна ёсць усе магчымасці атрымаць не проста большасць, а менавіта канстытуцыйную большасць галасоў.

Урад будзе фарміраваць Пашынян

А калі Расія завязе ў Арменію людзей, якія прагаласуюць супраць Пашыняна, як піша Reuters? Ці паўплывае гэта на вынікі выбараў?

Арэг Качынян: Не выключаю, што Расія зробіць гэта ў бліжэйшыя дні. Тэарэтычна гэта цалкам рэалізавальны праект. Паводле нашых падлікаў, для гэтага спатрэбіцца прыкладна 50 мільёнаў долараў.
Гэта можа паўплываць на вынікі выбараў — гэта значыць, што ў іх стаўленікаў будзе больш галасоў у парламенце, і Пашынян можа не здолець атрымаць канстытуцыйную большасць. Але нават у такім выпадку ўрад усё роўна будзе фарміраваць ён.