YouTube у Беларусі пад пагрозай? Ці наважацца ўлады на блакіроўку відэасэрвісу

Нечаканае выдаленне ютуб-каналаў трох дзяржтэлеканалаў 3 красавіка, сярод якіх апынуліся АНТ, СТБ і БелТА, выклікала шквал абурэння сярод прадстаўнікоў рэжымнай прапаганды. Яны шчодра сыпалі пагрозы, казаўшы, што амерыканскі  відэахостынг зрабіў апошнія крокі да прызнання сябе экстрэмісцкай пляцоўкай і поўнай блакіроўкі на тэрыторыі краіны.

Медыядаследчык Паўлюк Быкоўскі і ініцыятыва “Кібербабры”, якая спецыялізуецца на кібербяспецы, распавялі Еўрарадыё, ці гатовы ўлады Беларусі пайсці на блакіроўку відэахостынгу, і якія наступствы тады чакаюць грамадзян.

“Паўнавартаснай замены гэтаму сэрвісу пакуль не існуе”

Верагоднай нагодай для санкцый з боку платформы стаў сюжэт з удзелам экс-палітвязня, а цяпер дзяржпрапагандыста Рамана Пратасевіча, у якім былі раскрыты асабістыя даныя кіраўніка Беларускага расследавальніцкага цэнтра Станіслава Івашкевіча.

Пасля публікацыі відэа, дзе гучалі заклікі наведаць варшаўскую кватэру журналіста і распавядалася гісторыя пра яго сына, Івашкевіч падаў скаргу на парушэнне правілаў супольнасці, што магло прывесці да выдалення рэсурсаў.

Па меркаванні старшага даследчыка праекта MediaIQ Паўлюка Быкоўскага, YouTube па-ранейшаму застаецца крытычна важным для рэжыму, бо традыцыйнае тэлебачанне не здольнае ахапіць маладзейшыя пакаленні, якія выраслі са смартфонамі ў руках.

Дзяржава ўкладвае значныя рэсурсы ў прысутнасць на гэтай платформе, праводзячы конкурсы для відэаблогераў і спрабуючы заваяваць увагу новай аўдыторыі.

Больш за тое, пасля 2022 года беларускія прапагандысты пачалі працаваць на аўтсорсінгу для Расіі, прасоўваючы патрэбныя ваенныя наратывы на рускамоўную аўдыторыю ў Еўропе, якая ўжо страціла доступ да заблакіраваных раней расійскіх тэлеканалаў і іх ютуб-акаўнтаў.

“Паўнавартаснай замены гэтаму сэрвісу пакуль не існуе, бо расійскія і беларускія аналагі, такія як “Відэабел”, Rutube або Vk Видео, альбо не маюць неабходных ахопаў, альбо не цікавыя моладзі.

Афіцыйныя асобы, што прадстаўляюць уладу, будуць старанна ўзважваць усе рызыкі перад прыняццем рашэння аб блакіроўцы, бо беларускае кіраўніцтва не паўтарала такіх падыходаў да інтэрнэту, якія зараз прымяняюцца ў Расіі”, — разважае эксперт.

Таксама замест поўнай забароны прапагандысты могуць выбраць тактыку самацэнзуры, выразаючы з тэлеэфіраў найбольш супярэчлівыя моманты, каб заставацца на камерцыйнай пляцоўцы, не парушаючы яе правілаў.

Грубае фільтраванне трафіка прывядзе да збояў у працы банкаўскіх дадаткаў

З тэхнічнага пункту гледжання беларускія ўлады маюць усе магчымасці для абмежавання доступу да Youtube. Як тлумачаць эксперты ініцыятывы “Кібербабры”, рэжым валодае сістэмамі глыбокага аналізу пакетаў, якія дазваляюць запавольваць працу сэрвісу або рабіць яго выбарачна недаступным без афіцыйнага абвяшчэння поўнай блакіроўкі.

“Дзяржаўная манаполія на знешнія шлюзы інтэрнэту робіць гэты працэс нават прасцейшым, чым у Расіі”, — кажа ананімны эксперт ініцыятывы.

Аднак такая рашучая мера можа мець катастрафічныя наступствы для эканомікі і паўсядзённага жыцця грамадства. Паводле прагнозаў “Кібербаброў”, грубае фільтраванне трафіка прывядзе да збояў у працы банкаўскіх дадаткаў, сістэм анлайн-плацяжоў і паслуг дастаўкі.

“Могуць перастаць працаваць ключавыя функцыі аперацыйнай сістэмы Android, сістэмы кіравання ўзаемаадносінамі з кліентамі ў офісах і платформы для дыстанцыйнага навучання, якія залежаць ад воблачных сэрвісаў Google”.

Спробы заблакіраваць YouTube таксама прымусяць беларусаў больш актыўна выкарыстоўваць віртуальныя прыватныя сеткі і іншыя сродкі абыходу блакіровак.

Хоць гэта і павысіць тэхнічную пісьменнасць насельніцтва, адначасова ўзрасце рызыка заражэння прылад шкодным праграмным забеспячэннем ад махляроў, якія могуць скарыстацца масавай панікай наведвальнікаў байнэту.