Беларусу ў Польшчы не хочуць мяняць правы праз пазнаку са змяёй і чашай. У чым справа?

У непрыемную сітуацыю ў Польшчы трапіў гамяльчанін Алесь (поўнае імя не называем па просьбе героя). Варшаўскія чыноўнікі не хочуць мяняць яго правы кіроўцы з беларускіх на польскія праз незразумелую метку на дакуменце, выкананую ў выглядзе змяі, абвітай вакол чашы.

Журналіст Еўрарадыё паслухаў гісторыю беларуса і спытаў праваабаронцаў, наколькі такія выпадкі распаўсюджаны і ці можна з гэтым даць рады.

“Хутчэй канстатаваў, што ёсць такая праблема”

Гэтым летам Алесь, які некалькі год ужо жыве ў Польшчы праз палітычны пераслед на радзіме, вырашыў абмяняць беларускія правы на польскія, бо тэрмін іх дзеяння падышоў да канца.

Сабраўшы ўсе патрэбныя дакументы, беларус звярнуўся ў адміністрацыю варшаўскага раёна Таргувэк, але іх адмовіліся прымаць. Нагодай стаў значок са змяёй і чашай, вядомы яшчэ як “сасуд Гігеі”, які быў прастаўлены ў пункце 12 на адваротным боку пластыку. 

“Клерк мне распавёў, што ў прынцыпе абмен правоў не працуе з такімі спецзначкамі. <...>  Ён мне казаў, што я не першы. Выглядаў агрэсіўна, хутчэй канстатаваў, што ёсць такая праблема”, — распавёў суразмоўца Еўрарадыё.

На беларускія правы сапраўды дадаюць такую пазнаку, калі ў кіроўцы ёсць абмежаванні па здароўі. Яна азначае, што тэрмін медыцынскай даведкі яе ўладальніка доўжыцца не пяць гадоў, як звычайна, а толькі тры, і кіроўца абавязаны заўсёды яе вазіць з сабою.

Алесь кажа, нават не ведаў, што на яго правах ёсць такая паметка, бо са здароўем у яго ўсё ў парадку. Відаць, была нейкая памылка, калі яму выдавалі даведку ў паліклініцы Гомеля.

Беларус паспрабаваў пісьмова аспрэчыць рашэнне адміністрацыі раёна, але яму зноў адмовілі.

У лісце, электронная копія якога ёсць у распараджэнні Еўрарадыё, напісана, што калі замежнае вадзіцельскае пасведчанне змяшчае абмежаванні або адзнакі, не прадугледжаныя польскай прававой сістэмай (напрыклад, нетыповыя медыцынскія абмежаванні, умоўныя правы (warunkowe uprawnienia) і інш.), орган не мае магчымасці перанесці іх у польскае вадзіцельскае пасведчанне.

“А паколькі няма магчымасці адназначна перанесці абмежаванні, якія змяшчаюцца ў замежным вадзіцельскім пасведчанні, у польскую сістэму, орган не можа правільна вызначыць аб'ём правоў кіроўцы ў адпаведнасці з польскім заканадаўствам.

У сувязі з гэтым <...> існуюць прававыя падставы для вынясення адмоўнага рашэння адносна абмену замежнага вадзіцельскага пасведчання на польскае, паколькі немагчыма вызначыць канкрэтнае абмежаванне ў адпаведнасці з дзеючымі нормамі”, — напісана ў адказе.

Алесь абскардзіў гэту пастанову і пакуль чакае новы адказ. 

Выхад адзін — зноў здаваць на правы 

Еўрарадыё звярнулася да праваабаронцаў з пытаннем, наколькі выпадак Алеся распаўсюджаная з’ява і што варта рабіць у такой сітуацыі. 

У ініцыятыве “Цэнтра беларускай салідарнасці” (ЦБС) паведамілі, што да іх звяртаюцца беларусы з такой праблемай.

“Аддзелы камунікацыі [у польскіх ужондах. — Еўрарадыё] прытрымліваюцца пазіцыі, што адзіным выхадам з гэтай сітуацыі з'яўляецца паўторны запіс у польскую аўташколу”, — распавёў дырэктар па развіцці ЦБС Марыюш Маркевіч.

Па словах эксперта, тэарэтычны экзамен можна здаваць на польскай, украінскай, нямецкай або англійскай мове, а таксама з удзелам прысяжнага перакладчыка. Практычныя заняткі па кіраванні аўтамабілем таксама могуць праводзіцца на ўкраінскай, рускай, англійскай або польскай мове. Вядома, неабходна прайсці медыцынскі агляд для асоб, якія хочуць пачаць навучанне.

У ініцыятыве Disidentby Еўрарадыё паведамілі, што ім таксама вядома пра такую праблему, і яны запытвалі ў адной з польскіх аўташкол, што рабіць у дадзенай сітуацыі. Там ім пацвердзілі, што людзі ў такіх выпадках прыходзяць да іх, каб наноў пераздаць на правы.