Былы тэнісіст стварыў аграімперыю на малой радзіме Лукашэнкі

Былы тэнісіст Сяргей Цяцерын стварыў на малой радзіме Аляксандра Лукашэнкі прыватную аграімперыю. Вядома, не без дапамогі з боку самога Лукашэнкі. Пра гэта пішуць расследвальнікі "Бюро".

Лукашэнка гадамі казаў пра пасёлак Копысь у Аршанскім раёне як пра ўзорную "вёску будучыні". Ад 2017-га ў пасёлак з насельніцтвам 600 чалавек укладаюцца немалыя грошы. Так, у снежні 2017-га ў рэспубліканскі бюджэт указам Лукашэнкі "на развіццё Копысі" заклалі амаль 10 мільёнаў рублёў. Бюджэт праекта па перакідванні сцёкавых водаў з Копысі ў Оршу на 2019-2023 гады склаў крыху больш за 6 мільёнаў рублёў. Агулам 16 мільёнаў рублёў толькі ў двух вядомых выпадках.

Тым часам у Копысі і суседніх вёсках Хімы і Александрыя будаваў сваю імперыю набліжаны да Лукашэнкі экс-спартовец Сяргей Цяцерын.

У траўні 2018 года Цяцерын зарэгістраваў у Хімах фермерскую гаспадарку. Спачатку назваў яе сваім імем па бацьку "Сямёныч", але затым памяняў назву на "Старт ТС". У наступныя гады прадпрымальнік купляў навакольныя ўчасткі ў пажыццёвае спадчыннае валоданне: з 2018 па 2021-ы ён купіў 14 участкаў агульнай плошчай амаль 30 гектараў за сімвалічныя грошы.

У 2022-м Лукашэнка сказаў, што гэта ён папрасіў Цяцерына добраўпарадкаваць Хімы, і пахваліў яго за аднаўленне вёскі: "Ён іх [участкі] выкупіў. Ідэальная вёска. Усё прывёў у парадак, гэтыя дамы аднавіў, недзе новыя пабудаваў. Людзі ў чарзе стаяць, каб туды прыехаць і адпачыць".

У сакавіку 2021 года на балансе кампаніі "Старт ТС" ужо быў цэлы комплекс участкаў і пабудоваў: дамы з лазнямі, альтанкамі, склепамі ды іншым. Фермерская гаспадарка Цяцерына валодае гэтай нерухомасцю ў арэнду, за якую штогод плаціць 52 рублі. Тэрміны арэнды — ад 50 да 100 гадоў.

Таксама "Старт ТС" купіў у завода газетнай паперы ў Шклове гатовыя будаўнічыя рашэнні: дамы, лазні, прыбудовы. Ключавыя дамовы афармляліся на СФГ "Старт ТС" як на пакупніка, аднак частку абавязанняў аплачваў асабіста Цяцерын як фізічная асоба.

У вёсцы Александрыі Цяцерын мае сваю сядзібу побач з рэзідэнцыяй Лукашэнкі. Участак у 0,2498 га ён атрымаў ад мясцовага выканкама яшчэ ў 2013 годзе. І аформлены ён у пажыццёвае спадчыннае карыстанне.

Таксама "Старт ТС" займаецца не толькі забудовай участкаў, але і развівае садоўніцтва, пчалярства, вырошчвае бульбу. У 2025 годзе яе ўнеслі ў дзяржаўную праграму інвестпраектаў і прадугледзелі крэдыты Банка развіцця і магчымасць бюджэтных трансфертаў.

Пад кіраўніцтва гэтай кампаніі завялі і дзяржаўныя сельгасактывы. У яе аператыўным кіраванні апынуліся як мінімум дзве гаспадаркі — "Межава-Агра" і "Зубрэвічы-Агра". Гэтыя гаспадаркі Цяцерыну перадалі нібыта для "аздараўлення" праблемных актываў.

Паралельна з’явілася асобная кампанія "Межава Старт", чыім асноўным від дзейнасці называецца перапрацоўка і кансерваванне мяса. Цяцерынская фірм "Старт ТС" мае ў ёй 50% акцый.  

"Межава старт" рэгулярна фігуруе ва ўнутраных і публічных паведамленнях органаў кантролю. Напрыклад, ва ўнутраным дакуменце УУС Віцебскага аблвыканкама, апублікаваным BelPol, гаворыцца, што службовыя асобы хавалі падзеж буйной рагатай жывёлы і здавалі дохлых кароваў на мяса пад выглядам жывых. Некалькі разоў кампанія згадвалася і ў заявах Рассельгаснагляду, які знаходзіў лістэрыі ў яе прадукцыі.

Яшчэ адна цяцерынская кампанія — "Хімы Старт ТС", зарэгістраваная ў верасні 2024 года. У траўні 2025 года яна зарэгістравала кавярню "У Трафіма", а таксама выпускае алкагольную прадукцыю пад назвай "Дзед Трафім". Так звалі дзеда Аляксандра Лукашэнкі. У жніўні 2025-га была далучаная да СФГ "Старт ТС".

Таксама Цяцерын мае сваю сыраварню ў Копысі — прадпрыемства "Мілккап Старт". Раней вытворчасцю сыроў тут займаўся "Савушкаў прадукт", які належаў іншаму "гаманцу" Лукашэнкі — Аляксандру Машэнскаму. Пад канец 2023 года копыскі цэх перайшоў да кампаніі "Мілккап Старт".

Калі пры Машэнскім у Копысі рабілі цвёрдыя крафтавыя сыры, дык у часы Цяцерына лінейка спрасцілася: цяпер там вырабляюць розныя віды сулугуні, а таксама сыр "пасма" (рус. "прядь"). Да снежня 2024-га "Мілккап Старт" стаў адным з праектаў ініцыятывы "Адзін раён – адзін праект", удзельнікі якой могуць атрымліваць ільготныя крэдыты ад Банка развіцця.

Акрамя таго, прадпрыемству перадалі памяшканне былой копыскай пякарні — каб "адрадзіць" вытворчасць мясцовага хлеба.  

У красавіку 2025-га Лукашэнка падчас працоўнай паездкі ў Віцебскую вобласць заехаў на сырную вытворчасць Цяцерына. Тады ён выказваў незадаволенасць і запатрабаваў дэталёвай праверкі з удзелам санэпідэмслужбы і іншых спецыялістаў, а Камітэту дзяржкантролю даручыў разабрацца, якія сродкі інвестар уклаў у прадпрыемства.