Хантавірус трапіў у Еўропу. Распавядаем, што трэба рабіць, каб на яго не захварэць

У Еўропе з’явілася новая небяспечная хвароба — хантавірус, альбо “мышыная ліхаманка”. 

Успышка пачалася яшчэ ў красавіку 2026 года на круізным лайнеры “Хондыус”, каля ўзбярэжжа Заходняй Афрыкі. Людзей з судна на днях ужо паспелі эвакуіраваць у Іспаніі. Па даных СААЗ, па стане на аўторак, 12 сакавіка, было зафіксавана 11 выпадкаў захворвання, з якіх 9 пацверджаныя, а таксама тры смерці — і ўсе сярод пасажыраў карабля.

Еўрарадыё разбіралася, наколькі гэта небяспечнае захворванне і ці ў стане хантавірус нарабіць такіх жа праблем, як і COVID-19.
 

У Беларусі хантавірус пакуль не чакаюць

З гэтым пытаннем мы звярнуліся спачатку ў дзяржаўную сістэму аховы здароўя.

На гарачай лініі гродзенскага філіяла Мінздароўя нам не змаглі адказаць на пытанні наконт хантавіруса і прапанавалі звярнуцца ў інфекцыйныя лякарні.

Што мы і зрабілі, набраўшы на гарачую лінію сталічнай Гарадской клінічнай інфекцыйнай бальніцы пад выглядам сына, занепакоенага здароўем сваіх бацькоў.

Там нам распавялі, што хантавірус — гэта віруснае захворванне, якое не мае дагэтуль спецыфічнага лячэння, як і лекаў.

“Прынамсі, да нас не даводзілі інфармацыю пра тое, каб мы рыхтаваліся да масавага прыёму пацыентаў з хантавірусам”, — распавёў супрацоўнік бальніцы.

Суразмоўца таксама дадаў, што падрыхтавацца да патэнцыйнай эпідэміі немагчыма. Як і прагназаваць, калі хвароба дойдзе да Беларусі.

“Падставы для панікі няма”

Дык ці будзе хантавірус новым каронавірусам? 

На гэта пытанне нам адказаў інфекцыяніст, які пажадаў застацца ананімным. 

“У цэлым можна з вялікай доляй упэўненасці казаць аб тым, што хантавірусны кардыяпульманальны сіндром — гэта не SARS-CoV-2 [COVID-19. — Еўрарадыё]. 

Хантавірус з цяжкасцю перадаецца ад чалавека да чалавека, толькі пры вельмі цесных кантактах, не цыркулюе ў прыродзе па-за папуляцыямі грызуноў і не валодае значным эпідэмічным патэнцыялам. 

Таму падставы для панікі няма. Выбух віруса з’яўляецца лакалізаваным, ізаляваным і кантраляваным сістэмай аховы здароўя”, — зазначыў суразмоўца.

Каб не заразіцца, варта прадухіліць магчымыя кантакты з грызунамі, а таксама часта мыць рукі і захоўваць рэспіраторны этыкет. Пазбягаць фізічных кантактаў, а таксама сумеснага выкарыстання посуду, ежы, напояў, вэйпаў з чалавекам, у якога падазраецца інфекцыя. 

“Лепей захоўваць дыстанцыю з хворымі людзьмі — выкарыстоўваць сродкі індывідуальнай абароны для рэспіраторных інфекцый”, — раіць эксперт.

Як і казалі нам на гарачай лініі мінскай інфекцыёнкі, сёння не існуе спецыфічнай супрацьвіруснай тэрапіі або ўхваленых вакцын супраць хантавіруснага сіндрому. 

“Лячэнне выглядае выключна як падтрымка. Пры падазрэнні на хантавірус пацыента неадкладна шпіталізуюць. Лячэнне ўключае пільны кантроль за балансам вадкасцей, падтрымку артэрыяльнага ціску (з дапамогай вазапрэсараў — лекаў, якія павышаюць артэрыяльны ціск) і апаратную рэспіраторную падтрымку, ажно да штучнай вентыляцыі лёгкіх і нырачна-замяшчальнай тэрапіі”.

Сімптомы інфекцыі могуць праявіцца ў дыяпазоне ад 4 да 42 дзён пасля кантакту з крыніцай віруса. Людзі заразныя, як правіла, толькі падчас наяўнасці сімптомаў. 

“Захворванне працякае ў дзве стадыі. 

Першая — ранняя (грыпападобная). Падчас яе адчуваецца галаўны боль, ліхаманка, дрыжыкі, мышачны боль, страта апетыту, млоснасць, ваніты, дыярэя і боль у жываце. 

Другая стадыя — цяжкая. Падчас яе назіраецца раптоўнае наступленне дыхавіцы, боль у грудзях, рэзкае падзенне артэрыяльнага ціску і дыхальная недастатковасць”.

Перадача хантавіруса ад чалавека да чалавека адбываецца вельмі рэдка і звычайна абмяжоўваецца людзьмі, якія мелі блізкі кантакт з інфіцыраваным. Рызыка павышаецца пры працяглым знаходжанні ў адным закрытым памяшканні або пры кантакце з біялагічнымі вадкасцямі хворага.

“У большасці выпадкаў хантавірус перадаецца чалавеку пры кантакце з інфіцыраванымі грызунамі, удыханні аэразоляў з іх мачы, фекалій ці сліны, а таксама пры дакрананні да забруджаных паверхняў (напрыклад, пры ўборцы памяшканняў, дзе ёсць грызуны). Аднак хантавірус валодае ўнікальнай эпідэміялагічнай асаблівасцю — гэта адзіны тып хантавіруса, для якога дакладна пацверджана здольнасць перадавацца ад чалавека да чалавека”, — папярэджвае інфекцыяніст.