"Мы, імаверна, першы ўніверсітэт, абвешчаны экстрэмісцкай арганізацыяй" — рэктар ЕГУ
Вілюс Шадаўскас / LRT
У Еўрапейскім гуманітарным універсітэце (ЕГУ) можа зменшыцца колкьасць студэнтаў з Беларусі пасля абвяшчэння яго "эстрэмісцкай арганізацыяй". Пра гэта ў інтэрв'ю LRT.lt паведаміў рэктар ЕГУ Вілюс Шадаўскас.
Рэжым Лукашэнкі 14 красавіка надаў "экстрэмісцкі" статус універсітэту, размешчанаму ў Літве. Кіраўніцтва ЕГУ і яго партнёры ацэньваюць гэтае рашэнне як беспрэцэдэнтнае.
"Самы вялікі выклік і галоўнае пытанне цяпер — гэта выбар: ці заставацца студэнтам і выкладчыкам разам з універсітэтам, працягваць навучанне і працу. Зразумела, усе студэнты і выкладчыкі, якія цяпер знаходзяцца ў Літве, абароненыя правам ЕС і нацыянальным заканадаўствам Літвы. /.../ Мы, імаверна, першы ўніверсітэт, абвешчаны экстрэмісцкай арганізацыяй, хоць наша дзейнасць — гэта адукацыя, навука і асвета грамадства", — кажа Шадаўскас.
Рэктар адзначае, што студэнтаў ЕГУ, якія ехалі з Беларусі ў Літву адразу пасля абвяшчэння пра "экстрэмісцкі" статус, не затрымлівалі. Разам з тым кіраўніцтва ўніверсітэта і літоўскія ведамствы рэкамендуюць не выязджаць у Беларусь без крайняй неабходнасці: "Гарантыі бяспекі, якія дае прававая база Літвы і ўніверсітэт, дзейнічаюць толькі на тэрыторыі Літвы. Што можа адбыцца пасля перасячэння мяжы, прадказаць складана, а магчымасці аказаць дапамогу ў такім выпадку на практыцы вельмі абмежаваныя".
Таксама ён расказаў аб правакацыях супраць ЕГУ: "Найбольш прыкметныя эпізоды ў нас былі мінулай зімой. Гэта былі выпадкі, звязаныя з правакатарамі мясцовага паходжання — яны спрабавалі трапіць ва ўніверсітэт, сцвярджаючы, што здымаюць дакументальны фільм. Адначасова мы назіралі больш інтэнсіўны паток нападаў на студэнтаў — розныя паведамленні ў сацыяльных сетках, ціск".
Шадаўскас кажа, што на сёння 74% студэнтаў ЕГУ — з Беларусі. Калі іх стане значна менш, гэта непазбежна паўплывае на фінансавыя паказчыкі. Таму цяпер кіраўнікі і донары ЕГУ шукаюць спосабы забяспечыць фінансавую ўстойлівасць.
У 2024 годзе ўніверсітэт адмовіўся ад вялікай часткі сацыяльных партнёраў, якіх рэжым Лукашэнкі абвясціў "экстрэмістамі". У ЕГУ называюць гэта мерамі бяспекі: "Таму былі прынятыя меры бяспекі — скарачэнне ўзаемадзеяння, павелічэнне дыстанцыі з асобнымі інстытуцыямі, ад некаторых фарматаў супрацоўніцтва прыйшлося адмовіцца".
Цяпер, паводле рэктара, з'яўляюцца публічныя разважанні пра аднаўленне супрацы, "бо раней свядома выбудоўвалася вялікая дыстанцыя паміж праграмамі і іх сацыяльнымі партнёрамі".
