У выдавецтве Gutenberg Publisher выходзіць новы фантастычны раман. Чытайце фрагмент!

У беларускім выдавецтве Gutenberg Publisher выходзіць новы фантастычны раман “Норадрэналін” аўтарства Яўгена Анашкіна. Гэта першая з пяці кніг цыкла пра адзін з магчымых варыянтаў будучыні чалавецтва. 

Ужо можна аформіць перадзамову са зніжкай.

Пра што гэты твор?

У мегаполісе будучыні навука дасягнула неверагодных вышынь: яна здольна аўтаматычна і незаўважна лячыць складаныя хваробы, падаўжаць жыццё і рэгуляваць эмацыйны стан чалавека на ўзроўні гармонаў. Здароўе і стабільнасць грамадства падтрымліваюцца праз поўную прадказальнасць паводзін.

Галоўны герой працуе ў структуры, што стаіць вышэй за паліцыю. Яго зона адказнасці — няшчасці, якіх немагчыма пазбегнуць: агрэсіўныя злачынствы і ліцэнзіі на забойства.

Ён — чалавек рацыянальнага выбару. І гэтая рацыянальнасць не проста рыса характару, а метафара сістэмы, дзе любое рашэнне можна апісаць як задачу з вядомымі параметрамі. Але ці можна ўціснуць мараль у лагічныя схемы? І што застаецца ад чалавека, здольнага апраўдаць логікай абсалютна любы выбар? Старая "дылема ваганеткі" набывае тут новае, жахлівае адценне.

Нагадаем, што раней выдавецтва Gutenberg Publisher выпусціла фантастычны посткіберпанк-раман "Пентаквантар" беларускага аўтара Арцёма Шуканава.

З дазволу аўтара і выдавецтва Еўрарадыё публікуе ўрывак з рамана “Норадрэналін”.

Лэм прачнуўся, калі жонка і дачка яшчэ спалі. Па цемені за акном было зразумела, што да пачатку працоўнага дня заставалася яшчэ некалькі гадзін. Падараваныя Міі завушніцы занялі месца на тумбачцы пры ложку побач з некалькімі такімі ж аксамітнымі скрыначкамі розных колераў, парай залатых пярсцёнкаў, недачытанай кнігай, шклянкай вады і электронным гадзіннікам, слабы пульс якога асвятляў прадметы вакол. Выпіўшы палову шклянкі і стараючыся не разбудзіць жонкі, Лэм выйшаў са спальні.

За ноч грошы, якія ляжалі ў машыне, цалкам высахлі, хоць пах цвілі ўсё роўна не знік і, здавалася, запоўніў сабой увесь салон. Гэты пах прыліпаў да рук, пакуль Лэм пералічваў грошы, пачак за пачкам. Пасля таго як ён занёс іх у схаваны сейф у сваім кабінеце, яму давялося, не ўключаючы святла ў ванным пакоі, некалькі хвілін адмываць рукі з мылам. Далоні адмыць удалося, а вось ад раменьчыка гадзінніка пах так і не адстаў. “Можа, атрымаецца неяк пазбавіць грошы ад гэтага смуроду?” — падумаў Лэм і па звычцы зірнуў на гадзіннік, але ў цемры нічога не ўбачыў.

Яго чакаў яшчэ адзін доўгі нудны дзень. З незалежных спраў заставалася толькі ўчарашняе забойства па ліцэнзіі. І, калі іншых спраў няма, давядзецца займацца звядзеннем базы звестак. Лэму трэба было восем гадзін запар праглядаць профілі людзей, шукаць не ўлічаныя раней сувязі: хто каму сябра, вораг, пазашлюбны сын ці таемны каханак. Вывучаць кіламетры медыцынскіх і фінансавых справаздач, вышукваючы патэнцыйных норагрэсіўных злачынцаў. Хоць за апошнія некалькі месяцаў не выявілі ніводнага чалавека з крытычна высокім узроўнем норадрэналіну. Значыць, як і ўчора, і тыдзень, і месяц таму, яго чакала суцэльная руціна.

Як і казаў, Алан у гэты дзень не прыйшоў. Лэм сядзеў за сваім сталом і марудна праглядаў інфармацыю пра ўчарашнюю справу.

— Сол Ці. Нумар ліцэнзіі 22374538−4134100, статус: выкарыстана. Сям’я, двое дзяцей. Працуе ў пажарнай службе. Медыцынскія даныя адносна гармонаў у норме, без усплёскаў норадрэналіну, якія б перавышалі дапушчальныя значэнні... Сярод сваякоў па прамой лініі ёсць адзін чалавек з “сіндромам несмяротнасці”. Пацыент хоспіса “Наш апошні дождж Оска”. Пацыенту 143 гады, 30 прамых нашчадкаў... Праблемная сям’я ў чалавека.

Лэм заўважыў уваходныя паведамленні, сярод якіх, між іншага, былі звесткі пра ўчарашнюю ахвяру. Цела, каля якога паліцыя знайшла Сола, апазналі па даных з чыпа. Сапраўды Аміда Мэрфі. Лэм некалькі хвілін глядзеў на тэкст ліста, змагаючыся з лянотай, каб працягнуць працу. Звычка пераправяраць усю наяўную інфармацыю перамагла ранішняе нежаданне працаваць, і Лэм павольна, адным пальцам, стаў уводзіць імя ў пошукавы радок базы Норгарда.

— Аміда Мэрфі. Нумар ліцэнзіі 04194760-15373951, статус: не выкарыстана. Ёсць сын. Медыцынскія даныя адносна гармонаў у норме. Узрост, адрас, фінансавыя справаздачы...

Усе звесткі супадалі. Забітая была той асобай, на якую была адкрыта ліцэнзія. Ліцэнзія была адкрыта і выкарыстана тым, каму яна належала. Усё ў адпаведнасці з законам. Справу можна закрываць.

__________________

З дому выйшлі двое. У паўзмроку разгледзець іх было складана, але з першых секундаў стала зразумела, што гасцей яны не чакалі.

— Сябры табе сёння не рады. Яны таксама ў курсе навін, праўда? А як яны будуць засмучаныя, калі даведаюцца, што ты іх выдаў... — ціха сказаў Лэм сам сабе і перасеў на суседняе крэсла аўто, каб лепш бачыць тое, што адбываецца.

Усе трое паводзіліся дзіўна. Гаспадары дома выглядалі напружанымі. Яны пастаянна азірался адзін на аднаго і па баках, занадта актыўна жэстыкулявалі. Яны, відавочна, былі гатовыя да бойкі. Але пакуль, адганяючы Коэна ад свайго дома, яны абмяжоўваліся толькі крыкамі і пагрозамі. А той моўчкі стаяў, цяжка дыхаў і слухаў абразы на свой адрас, не спрабуючы нешта патлумачыць, сказаць ці зрабіць. Ён не збіраўся сыходзіць і працягваў разглядаць людзей перад сабой, быццам экспанаты ў музеі: адчужана, уважліва і не адводзячы вачэй. Яго не турбавалі крыкі і абразы, што яшчэ больш злавала гаспадароў дома. Праз паўхвіліны да крыкаў далучыліся штуршкі ў грудзі, але Коэн ігнараваў і гэта. Ён працягваў глядзець у вочы двум людзям, якія спрабавалі прагнаць яго ад свайго дома, і цяжка дыхаў. Занадта цяжка. Неўзабаве гаспадарам гэта надакучыла, і яны вырашылі вярнуцца ў дом. Але як толькі абодва мужчыны павярнуліся да Коэна спінамі, ён напаў на аднаго з іх, ударыўшы па ззаду. Мужчына закрычаў ад болю. Па пустых вуліцах пракаціўся крык, ад якога Лэм падскочыў на месцы, зачапіўшы каленямі бардачок. Вечка адчынілася і ўдарыла яго па каленях. У тое ж імгненне Коэн замахнуўся, каб нанесці другі ўдар. Час для Лэма амаль спыніўся. Як быццам у запаволенай здымцы, ён назіраў, як чалавек, якога ён адпусціў пад сваю адказнасць, учыняе наўмыснае злачынства.

— Сэт мяне заб’е!

Расшпільваючы кабуру, Лэм адначасова спрабаваў выбрацца з машыны. Але на пасажырскім крэсле, куды ён перасеў дзеля лепшага агляду, ён раз за разам чапляўся каленямі за вечка бардачка і губляў каштоўныя секунды. Зачыніўшы вечка, Лэм нарэшце змог выбрацца з машыны. Зірнуўшы на гадзіннік і ў цемры не ўбачыўшы цыферблата, ён падняў вочы на трох людзей праз дарогу. Перш чым атрымаць другі ўдар, мужчына паспеў развярнуцца да нападніка тварам. Падняўшы руку, у якой нешта заблішчала срэбрам, Коэн адкрыўся, чым ягоны праціўнік адразу ж скарыстаўся. Змагаючыся за сваё жыццё, ён з сілай штурхнуў Коэна ў грудзі, адначасова стаўшы ў абарончую стойку. Коэн упаў на спіну. Пачуўся агідны гук удару галавы аб асфальт, пасля якога Коэн ужо не ўстаў.

— Нарбутал! — гучна вылаяўся Лэм, перабягаючы дарогу і трымаючы руку на адкрытай кабуры.

Яго крык пачулі. Двое мужчын, убачыўшы незнаёмца, які нёсся на іх, пераглянуліся. У іх позірках чыталася відавочнае нямое пытанне, і Лэм, падбягаючы, крыкам даў на яго адказ: — Я не з ім! Усё ў парадку! Без панікі!

Лэм замёр на сярэдзіне дарогі. Незнаёмцы і не збіраліся панікаваць. Яны былі гатовыя даць адпор, змагаючыся за сваё жыццё, як гэта толькі што і рабілі. На пустой цёмнай дарозе не было бачна ніводнай машыны, і Лэм вырашыў не спяшацца са знаёмствам. Спыніўшыся на месцы і паказваючы рукі так, каб іх было відаць, ён некалькі секундаў углядаўся ў твары людзей перад сабой.

— Я не з ім, — паўтарыў Лэм, указваючы на Коэна. — Можна, я падыду? — Мы... Гэта... — прамармытаў адзін з мужчын, спрабуючы неяк дастаць і прыціснуць рукой рану на спіне.

Толькі цяпер Лэм заўважыў сляды крыві на ягоных руках. І, мяркуючы па яе колькасці, рана была даволі сур’ёзнай. “Ён зможа ўцячы? — разважаў Лэм, гледзячы на кроў на чужых руках. — Ці аказаць супраціў? Напэўна, не. Але ж ён не адзін”. Што б ні здарылася гэтым вечарам на гэтай вуліцы, галоўным вінаватым у нападзе аказаўся б Лэм. Некалькі секундаў ён вывучаў двух людзей, якіх яму трэба было схіліць да супрацоўніцтва. Думкі блыталіся ў ягонай галаве. Ён спрабаваў прыдумаць хоць нешта, што магло б пераканаць іх не звяртацца ў паліцыю. “Можа, даць ім грошай? — прамільгнула ў Лэма ў галаве, пакуль ён разглядаў іх адзенне. — Мяркуючы па іх выглядзе, яны не адмовяцца”.

_____________________________

Выгляд гэтых дваіх сапраўды казаў пра многае. Абодвум каля сарака. Хатнія нагавіцы з мноствам прапалін ад цыгарэт. Малюнак на майцы, якую насіў паранены мужчына, выцвіў і аблез так, што яго ўжо немагчыма было пазнаць, пагатоў у цяперашнім змроку. Ад яго старых туфляў ужо адставала падэшва. Красоўкі другога мужчыны, зношаныя і разбітыя, былі пакрытыя слоем дарожнага пылу і бруду. “Яны выглядаюць не нашмат лепш за Коэна, — думаў Лэм. — Штосьці тут не так. І, калі я маю рацыю, яны самі не захочуць звяртацца ў паліцыю”.

Лэм апусціў рукі. Ён ужо не бачыў у гэтых людзях ахвяр. Яны сталі для яго чарговымі падазраванымі. “Трэба выцягнуць з іх інфармацыю, — разважаў Лэм, — але акуратна. Няхай думаюць, што яны тут ахвяры. А то будуць маўчаць, як...”

Коэн працягваў ляжаць нерухома. Яго адкрытыя, але пустыя вочы не рухаліся, а вакол галавы павольна збіралася лужына крыві. “Сэт мяне заб’е! — зноў прамільгнула ў галаве Лэма. — А Коэн ужо не дачакаецца працэдуры ачысткі. Можа, атрымаецца адправіць труп на працэдуру? Не... Лепш хай Сэт думае, што я дурань, чым даведаецца, што я схаваў ад яго тое, што здарылася”.

— Можна, я падыду? — Лэм паўтарыў сваё апошняе пытанне і, не чакаючы адказу, накіраваўся да Коэна. Лужына крыві рабілася ўсё большай і падбіралася да срэбнага мультытула, што ляжаў побач з целам. На абраным лязе нажа застылі барвовыя кроплі. Лэм нахіліўся да цела і праверыў пульс.

— Мёртвы, — гучна і выразна сказаў ён, дастаючы нататнік, які гэтым ранкам ён так і не вярнуў паліцыянтыам. — Загінуў ад моцнай траўмы галавы, атрыманай у выніку падзення і ўдару патыліцай... Вы як? Не паранены? — Паранены? — перапытаў паранены, не разумеючы, што адбываецца, прагна хапаючы ротам паветра. — Паглядзіце на свае рукі, — кіўнуў Лэм у ягоны бок, вырываючы з нататніка чысты ліст.

Абодва мужчыны ў жаху глядзелі то на акрываўленыя далоні аднаго з іх, то на цела. Яны былі настолькі засяроджаныя на гэтым, што не заўважылі, як Лэм акуратна, не пакідаючы сваіх адбіткаў, падабраў мультытул, загарнуў яго ў выдраны аркуш і схаваў ва ўнутраную кішэню пінжака.

— Вы ў парадку? — паўтарыў Лэм сваё пытанне, зрабіўшы некалькі крокаў у іх бок. Незнаёмцы тут жа сталі ў баявую стойку. Забыўшы пра параненую спіну аднаго з іх, яны, не міргаючы, сачылі за кожным Лэмавым рухам. “Яны не збіраюцца нападаць, але чакаюць нападу, — задумаўся ён. — Цікава”.

— Спакойна, усё ў парадку, — ціхім і прыязным голасам сказаў Лэм, дастаючы пасведчанне. — Афіцэр Рэйдан. Норгард. Я бачыў усё, што здарылася. Гэта была самаабарона. Вам няма чаго баяцца. — Норгард? — здзівіўся паранены, спрабуючы супакоіць дыханне. Словы даваліся яму цяжка. Пасля ранення, бойкі, выпадковага забойства і з’яўлення перад ім афіцэра Норгарда гэты чалавек быў настолькі ўзбуджаны, што ледзь згадваў словы і толькі паўтараў за Лэмам відавочныя высновы.

— Яшчэ адзін геній, — ціха сказаў Лэм і працягнуў гучней. — Вам трэба супакоіцца. Не хочаце зайсці ў дом, прысесці? — Не, дзякуй, — адказаў другі мужчына ўжо больш спакойным голасам. — Нам трэба свежае паветра. — Як скажаце. А вашаму сябру не патрэбная дапамога? Ён заліваецца крывёю. — Не, усё ў парадку, — пачуўшы голас свайго сябра, паранены хутка прыходзіў у сябе. — Дакладна? Я афіцэр Норгарда. Я ўмею аказваць тэрміновую медыцынскую дапамогу. — Усё ў парадку, — паўтарыў паранены, спрабуючы рукой дацягнуцца да раны, каб хоць як-небудзь яе прыціснуць. — Загоіцца. Не хвалюйцеся. Дзякуй, афіцэр. — Магчыма, у вас шок, — настойваў Лэм. — Гэта натуральна пасля таго, як гэты чыплес вас параніў. Але калі вы... — Што? — абарваў яго паранены, у голасе якога пачулася кепска схаваная трывога. — Я кажу, у вас шок! — паўтарыў Лэм гучней і крыху павольней. — Цяпер вам здаецца, што ўсё ў парадку, але гэта можа быць не так. Трэба апрацаваць вашу рану.

Мужчыны некалькі секундаў пераглядваліся. Здавалася, яны хацелі нешта сказаць адзін аднаму, але не маглі падзяліцца гэтай інфармацыяй у прысутнасці афіцэра Норгарда. Імі зноў авалодваў страх. Яны стараліся не глядзець на ўваходныя дзверы свайго дома, але позірк пастаянна да іх цягнуўся. “Што вы недагаворваеце? — думаў Лэм, пазіраючы то на дзверы, то на двух незнаёмцаў. — Гэта не шок. Гэта паніка. Вы хочаце хутчэй пазбыцца мяне? А што калі...”

Лэм дастаў ключы і накіраваўся да аўтамабіля. — Усё ў парадку, афіцэр, — крыкнуў услед яму паранены, нацягваючы ўсмешку на свой змарнелы шэры твар. — Не хвалюйцеся. Мы пойдзем.

— Секунду! Адно пытанне, — Лэм спыніўся пасярод дарогі, паказваючы ключамі на труп, што ляжаў на асфальце. — Вы ведаеце гэтага чалавека? Ведаеце, чаму ён напаў на вас? — Упершыню яго бачу, — захоўваючы спакой, адказаў паранены. — Дакладна? Збоку здавалася, што ён хацеў трапіць у гэты дом. — Я з ім не знаёмы! — упэўнена прамовіў паранены, крыху павысіўшы голас. — У мяне няма знаёмых, якія робяць у маім целе лішнія дзіркі! — Што вы хочаце даведацца? — спытаў другі мужчына. — На нас напалі! Майго сябра паранілі. Яму патрэбны спакой. Што вам яшчэ трэба? — Мне трэба даведацца, што магло прывесці яго сюды, — цвёрда адказаў Лэм, хаваючы ключы ў кішэню так, каб была бачная кабура.

На некалькі секундаў запанавала цішыня. Незнаёмцы не адрывалі вачэй ад Лэма, а той сачыў за кожным рухам незнаёмцаў. “Я проста чую, як круцяцца шасцярэнькі ў вашых галовах, — думаў ён, спрабуючы стрымаць усмешку. — Чым даўжэй вы думаеце, тым больш відавочнае ваша жаданне пазбыцца мяне... Ну? Што ж вы так доўга?”

Не дачакаўшыся тлумачэнняў, Лэм стаў махаць рукой, прыспешваючы незнаёмцаў вызначыцца з адказам. Ён зразумеў, што выйшаў на след, і рызыкнуў вывесці іх на эмоцыі.

— Мы сябры Эйві Мэнуэла! — сціскаючы кулакі, працадзіў праз зубы другі мужчына. — Вы сябры Мэнуэла?